köylüdostu
Tarladan şehre güvenli alışveriş
Bu yıl Türkiye tarımı için beklenti hayli olumlu. Sıcaklıkların ve yağışların büyük ölçüde beklentilere uygun seyretmesi, çiftçilerin ve sektör temsilcilerinin gözünü rekor bir hasada çevirmesine yol açtı. Geçtiğimiz kış ve ilkbahar aylarında don olayının vurduğu bölgelerde bile telafi edici bir toparlanma yaşandığı, özellikle meyve üretiminde geçen yılın sıkıntılı tablosunun bu sezon yerini bolluğa bırakacağı öngörülüyor.
Geçen yıl özellikle Nisan ayındaki geç don, kayısıdan elmaya, erikten bademe kadar pek çok meyve türünde ciddi rekolte kayıplarına yol açmıştı. Bu yıl benzer bir riskin şimdilik gerçekleşmemiş olması, üreticilerin ve toptancı hallerinin ilgiyle takip ettiği bir gelişme. Beklenen bolluğun yaz aylarında market raflarına ve manav tezgahlarına yansıması, tüketici tarafında fiyat baskısının bir miktar hafiflemesi anlamına gelebilir — tabii nihai etki, hasat sonrası lojistik ve depolama koşullarına da bağlı olacak.
Rekolte tarafındaki iyi haberlere paralel olarak, üreticiyi doğrudan ilgilendiren bir diğer gelişme de destekleme tarafında yaşandı: 2026 üretim yılı için destek katsayısı yüzde 27 oranında artırılarak dekara 310 TL'ye çıkarıldı. Mazot, gübre ve tohum gibi girdi kalemlerindeki maliyet artışının bir kısmını dengelemesi beklenen bu güncelleme, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için ekim/dikim kararlarında belirleyici olacak kalemlerden biri.
Destekleme katsayısındaki artışın pratikte ne ifade ettiğini anlamak için basit bir örnek vermek gerekirse: daha önce dekar başına alınan destek tutarı, yeni katsayıyla birlikte önemli ölçüde yükselmiş oluyor. Bu da özellikle geniş arazilerde üretim yapan çiftçiler için toplamda ciddi bir fark yaratabilir. Yine de üreticilerin bu destekten yararlanabilmesi için Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydının güncel ve eksiksiz olması gerektiği hatırlatılıyor.
Rekor hasat beklentisi kâğıt üzerinde sevindirici görünse de, bolluk dönemlerinin üretici fiyatları üzerinde baskı oluşturabildiği de bir gerçek. Arz arttıkça, aracısız satış kanallarının ve doğrudan pazarlama modellerinin üretici için taşıdığı önem daha da öne çıkıyor — çünkü geleneksel toptan zincirlerde arz fazlası genellikle önce üreticinin eline geçen fiyatı aşağı çekiyor, tüketiciye yansıması ise zamana yayılıyor.
Köylü Dostu gibi platformlar üzerinden doğrudan satış yapan üreticiler için bu tablo aslında bir fırsat da barındırıyor: iyi bir rekolte, aracısız kanaldan satan üreticinin hem daha fazla ürünü değerlendirebilmesi hem de tüketiciye taze ürünü daha uygun fiyatla ulaştırabilmesi anlamına gelebiliyor.