köylüdostu
Tarladan şehre güvenli alışveriş
Merkez Bankası, 2026 yıl sonu için öngördüğü gıda enflasyonu varsayımını yukarı yönlü güncelledi: daha önce yüzde 19 olarak paylaşılan tahmin, yüzde 26,3'e çıkarıldı. Bu, yılın geri kalanında market ve pazar fiyatlarındaki artışın önceki beklentilerin belirgin şekilde üzerinde seyredeceğinin kabul edildiği anlamına geliyor.
İlginç olan şu ki, genel tarımsal emtia fiyatları aslında bir önceki rapor dönemine göre yüzde 5,2 oranında gerilemiş durumda. Yani gıda enflasyonundaki yukarı güncellemenin kaynağı tek başına hammadde fiyatları değil; kur geçişkenliği, iç talep, tedarik zinciri maliyetleri ve mevsimsel etkiler gibi çok sayıda faktörün bir arada değerlendirildiği anlaşılıyor. İthalat birim değer endeksinin 2026'da yıllık ortalama yüzde 2,0 artması, 2027'de ise yüzde 0,9 gerilemesi bekleniyor — bu da orta vadede baskının kademeli olarak azalabileceğine işaret ediyor.
Rapor, jeopolitik gelişmelerin şu ana kadar tarımsal emtia ve gıda fiyatları üzerindeki doğrudan etkisinin sınırlı kaldığını, ancak sürecin uzaması halinde gübre fiyatları üzerinden dolaylı bir risk oluşabileceğini vurguluyor. Gübre, üretim maliyetlerinin en büyük kalemlerinden biri olduğu için buradaki olası bir artış, bir sonraki ekim döneminde üretici maliyetlerine ve dolayısıyla nihai gıda fiyatlarına yansıyabilir.
Yüksek gıda enflasyonu ortamı, tüketici için market sepetinin daha pahalıya gelmesi anlamına gelirken, üretici tarafında da girdi maliyetlerinin yüksek seyretmeye devam edeceği bir döneme işaret ediyor. Bu ortamda, aracı sayısının azaldığı doğrudan satış modelleri iki taraf için de fark yaratabiliyor: üretici daha adil bir fiyata satış yapabilirken, tüketici de market zincirlerindeki kâr marjlarının bir kısmından tasarruf edebiliyor.